Ki sa ki Jelatin: Kijan li fèt, itilizasyon, ak benefis li yo?
Yo estime premye fwa yo te itilize jelatin kòm yon lakòl gen anviwon 8000 ane. Depi Women yo rive nan peyi Lejip ak Mwayennaj yo, yo te konn itilize jelatin, yon fason oubyen yon lòt. Jodi a, yo itilize jelatin tout kote, soti nan bagay dous rive nan pwodui boulanjri ak krèm pou po.
Epi si ou isit la pou aprann plis sou sa Jelatin ye, kijan yo fè li, ak itilizasyon ak benefis li yo, enben ou nan bon kote a.

Figi nimewo 0 Ki sa ki jelatin e ki kote yo itilize li
Lis verifikasyon
Ki sa ki Jelatin, e kijan yo fè li?
Ki itilizasyon jelatin nan lavi chak jou?
Èske vejetaryen ak vejetaryen ka konsome jelatin?
Ki benefis jelatin genyen pou kò imen an?
1) Kisa jelatin ye, e kijan yo fè li?
"Jelatin se yon pwoteyin transparan ki pa gen koulè ni gou. Li fèt ak Kolagen, ki se pwoteyin ki pi abondan nan mamifè yo (25% ~ 30% nan pwoteyin total yo)."
Li enpòtan pou nou sonje ke jelatin pa prezan nan kò bèt yo; li se yon pwodui ki sòti nan pwosesis pati kò ki rich an kolagen nan endistri yo. Li genyen jelatin bèf, jelatin pwason ak jelatin kochon selon diferan sous matyè premyè.
Kalite jelatin ki pi komen yo se jelatin pou manje ak jelatin pou famasi akòz plizyè pwopriyete li yo;
Epesman (rezon prensipal)
Natirèl jele (rezon prensipal)
Amann
Kimaj
Adeziyon
Estabilizasyon
Emulsifyan
Fòmasyon fim
Lyezon dlo
Ak kisa yo fè jelatin?
"Jelatin fèt lè yo degrade pati kò ki rich an Kolagen. Pa egzanp, zo, ligaman, tandon ak po bèt yo, ki rich an Kolagen, yo swa bouyi nan dlo oswa kwit pou konvèti Kolagen an Jelatin."

Figi nimewo 1 Pwodiksyon Endistriyèl Jelatin
Pifò endistri atravè lemond fè Kolagen nan 5 etap sa yo;
i) Preparasyon: Nan etap sa a, yo kraze pati bèt yo, tankou po, zo, elatriye, an ti moso, answit yo tranpe yo nan yon solisyon asid/alkalin, epi apre sa yo lave yo ak dlo.
ii) Ekstraksyon: Nan dezyèm etap sa a, yo bouyi zo ak po ki kraze yo nan dlo jiskaske tout Kolagen ki ladan yo konvèti an Jelatin epi li vin idrosolubl nan dlo. Apre sa, yo retire tout zo yo, po a ak grès yo, sa ki kite yon solisyon Jelatin.
iii) Pirifikasyon: Solisyon jelatin nan toujou gen anpil tras grès ak mineral (kalsyòm, sodyòm, klori, elatriye), ke yo retire lè l sèvi avèk filtè ak lòt pwosedi.
iv) Epesisman: Yo chofe solisyon pi ki rich an jelatin nan jiskaske li konsantre epi li vin tounen yon likid gluan. Pwosesis chofaj sa a esterilize solisyon an tou. Apre sa, yo refwadi solisyon gluan an pou konvèti jelatin nan an yon fòm solid.v) Fini: Finalman, jelatin solid la pase nan yon filtè ki gen twou pèfore, pou bay nouy yo fòm. Apre sa, yo kraze nouy jelatin sa yo pou fòme yon pwodwi final an poud, ke anpil lòt endistri itilize kòm matyè premyè.
2) Ki itilizasyon Jelatin nan lavi chak jou?
Jelatin gen yon istwa itilizasyon ki long nan kilti imen. Dapre rechèch, yo te itilize pat Jelatin + Kolagen kòm yon lakòl depi mil ane. Yo estime premye itilizasyon Jelatin pou manje ak medikaman te fèt alantou 3100 anvan Jezikri (peryòd Ansyen Ejip). Nan lavni, alantou Mwayennaj yo (5yèm ~ 15yèm syèk AD), yo te itilize yon sibstans dous ki sanble ak jele nan tribinal Angletè.
Nan 21yèm syèk nou an, itilizasyon Jelatin yo teknikman san limit; nou pral divize itilizasyon Jelatin nan 3 kategori prensipal;
i) Manje
ii) Kosmetik
iii) Famasi
i) Manje
Pwopriyete epesman ak jelatinizasyon Jelatin yo se rezon prensipal pou popilarite san parèy li nan manje chak jou, tankou;

Figi nimewo 2 Jelatin yo itilize nan manje
➢ Gato: Jelatin fè kouch krèm ak kim sou gato boulanjri yo posib.
➢ Fwomaj krèm: Teksti mou ak velours fwomaj krèm nan fèt lè yo ajoute jelatin.
➢ Aspik: Aspik oubyen jele vyann se yon plat yo fè lè yo mete vyann ak lòt engredyan nan jelatin nan yon mwazi.
➢ Chiklèt: Nou tout deja manje chiklèt, epi se jelatin ki fè chiklèt yo difisil pou moulen ki fè yo difisil pou moulen.
➢ Soup ak sòs vyann: Pifò chèf atravè lemond sèvi ak jelatin kòm yon ajan epesisman pou kontwole konsistans plat yo.
➢ Ti lous an jelatin: Tout kalite bagay dous, tankou ti lous an jelatin yo ki popilè anpil, gen jelatin ladan yo, sa ki ba yo pwopriyete moulen.
➢ Gimov: Nan chak kanping, gimov yo se kè chak dife kan, epi tout nati lejè ak mou gimov yo ale nan Jelatin.
ii) Kosmetik
➢ Chanpou ak kondisyone: Sèjousi, likid swen cheve ki rich ak jelatin disponib sou mache a, ki pretann epesi cheve a imedyatman.
➢ Mas figi: Mas jelatin pou retire ap vin yon nouvo tandans paske jelatin vin di avèk tan, epi li retire pifò selil po mouri yo lè ou retire li.
➢ Krèm ak Idratan: Jelatin fèt ak Kolagen, ki se ajan prensipal ki fè po a parèt pi jèn, kidonk pwodui swen pou po sa yo ki fèt ak jelatin pretann elimine rid epi bay po a yon po lis.
Jelatin yo itilize nan anpil pwodui makiyaj ak swen pou po, tankou;

Figi nimewo 3 Itilizasyon Gleatin nan chanpou ak lòt pwodui kosmetik
iii) Famasi
Famasi se dezyèm pi gwo itilizasyon Jelatin, tankou;

Figi nimewo 4 Kapsil jelatin mou ak di
Kapsil: Jelatin se yon pwoteyin san koulè e san gou ki gen pwopriyete jelatin, kidonk yo itilize li pou fè kapsil ki aji kòm yon sistèm kouvèti ak livrezon pou anpil medikaman ak sipleman.
Sipleman: Jelatin fèt ak Kolagen, epi li gen menm asid amine ak Kolagen, sa vle di vale Jelatin ap ankouraje fòmasyon Kolagen nan kò ou epi ede po ou parèt pi jèn.
3) Èske vegan ak vejetaryen ka konsome jelatin?
"Non, jelatin soti nan pati bèt, kidonk ni vejetalyen ni vejetaryen pa ka konsome jelatin."
Vejetaryen yo evite manje vyann bèt ak pwodui ki sòti ladan yo (tankou jelatin ki fèt ak zo ak po bèt). Sepandan, yo pèmèt manje ze, lèt, elatriye, depi bèt yo rete nan bon kondisyon.
Okontrè, vejetalyen yo evite vyann bèt ak tout fòm sou-pwodwi tankou jelatin, ze, lèt, elatriye. An brèf, vejetalyen yo panse ke bèt yo pa pou amizman oswa manje moun, epi kèlkeswa ka a, yo ta dwe lib epi yo pa ta dwe itilize nan okenn fason.
Kidonk, Jelatin entèdi fòmèlman pou vejetalyen ak vejetaryen paske li soti nan touye bèt. Men, jan ou konnen, yo itilize Jelatin nan krèm swen pou po, manje ak pwodui medikal; san li, li pa posib pou l epesi. Kidonk, pou vejetalyen yo, syantis yo te kreye anpil sibstans altènatif ki fonksyone menm jan men ki pa sòti nan bèt ditou, e kèk nan sa yo se;

Figi nimewo 5 Ranplasman jelatin pou vejetalyen ak vejetaryen
i) Pectin: Li sòti nan fwi Citrus ak pòm, epi li ka aji kòm yon estabilizatè, emulsifyan, jelatin, ak ajan epesisman, menm jan ak Jelatin.
ii) Agar-Agar: Li konnen tou kòm agaroz oubyen tou senpleman agar, se yon ranplasan lajman itilize pou jelatin nan endistri alimantè a (krèm glase, soup, elatriye). Li sòti nan alg wouj.
iii) Jel Vegan: Jan non an sijere a, yo fè yon jèl vegan lè yo melanje anpil pwodui ki soti nan plant tankou gom legim, dekstrin, asid adipik, elatriye. Li bay rezilta ki prèske menm jan ak jelatin.
iv) Gom Guar: Ranplasan jelatin vejetalyen sa a sòti nan grenn plant guar (Cyamopsis tetragonoloba) epi li sitou itilize nan pwodui boulanjri (li pa mache byen ak sòs ak manje likid).
v) Gom Ksantam: Li fèt lè yo fè sik la fèmante avèk yon bakteri yo rele Xanthomonas campestris. Li lajman itilize nan boulanjri, vyann, gato, ak lòt pwodui ki gen rapò ak manje kòm yon altènativ a Jelatin pou vejetaryen ak vegan.
vi) Arrowroot: Jan non an sijere a, arrowroot la soti nan pòtgrèf plizyè plant twopikal tankou Maranta arundinacea, Zamia integrifolia, elatriye. Li vann sou fòm poud kòm yon ranplasan pou jelatin, sitou pou sòs ak lòt manje likid.
vii) Lanmidon mayi: Li kapab itilize tou kòm yon altènatif pou jelatin nan kèk resèt epi li sòti nan mayi. Sepandan, gen de diferans prensipal; lanmidon mayi vin pi epè lè yo chofe l, alòske jelatin vin pi epè lè l refwadi; jelatin transparan, alòske lanmidon mayi pa transparan.
viii) Karagenan: Li sòti tou nan alg wouj tankou agar-agar, men tou de soti nan diferan espès plant; karagenan sòti sitou nan Chondrus crispus, alòske agar soti nan Gelidium ak Gracilaria. Yon gwo diferans ant sa yo se karagenan pa gen okenn valè nitrisyonèl, alòske agar-agar gen fib ak anpil mikronutriman.
4) Ki benefis Jelatin genyen pou kò imen an?
Kòm Jelatin fèt ak pwoteyin natirèl Kolagen an, li ofri anpil benefis pou sante si yo pran li nan fòm pi, tankou;
i) Ralanti Vyeyisman Po a
ii) Ede nan pèdi pwa
iii) Ankouraje yon pi bon dòmi
iv) Ranfòse zo ak jwenti
v) Diminye risk pou maladi kè
vi) Pwoteje ògàn yo & amelyore dijesyon
vii) Diminye enkyetid epi kenbe ou aktif
i) Ralanti Vyeyisman Po a

Figi nimewo 6.1 Jelatin bay yon po lis e jèn.
Kolagen bay po nou fòs ak elastisite, sa ki fè po nou lis, san rid, epi mou. Kay timoun ak adolesan, nivo kolagen yo wo. Sepandan, apre 25 an, pwodiksyon kolagen an kòmanse diminye, po nou pèdi fèmte, liy fen ak rid yo kòmanse parèt, e finalman po a vin afesan lè nou granmoun.
Jan ou wè a, gen kèk moun ki nan ventèn yo ki kòmanse sanble gen trantèn oswa karantèn; se poutèt move rejim alimantè yo (mwens konsomasyon kolagen) ak neglijans yo. Epi si ou vle kenbe po ou dous, san rid, epi jèn, menm nan swasanndis ou yo, li rekòmande pou ankouraje pwodiksyon kolagen nan kò ou epi pran swen po ou (soti mwens nan solèy la, sèvi ak krèm solèy, elatriye).
Men pwoblèm nan isit la se ou pa ka dijere Kolagen an dirèkteman; tout sa ou ka fè se pran yon rejim alimantè ki rich an asid amine ki konpoze Kolagen an, epi pi bon fason pou fè sa se manje Jelatin paske Jelatin sòti nan Kolagen an (asid amine ki sanble nan estrikti yo).
ii) Ede nan pèdi pwa
Li byen koni ke yon rejim alimantè ki rich an pwoteyin ka ede ou santi ou plen pandan yon bon bout tan paske pwoteyin pran plis tan pou dijere. Kidonk, ou pral gen mwens anvi manje, epi konsomasyon kalori chak jou ou ap rete kontwole.
Anplis, yon etid montre tou si ou konsome yon rejim alimantè pwoteyin chak jou, kò ou ap devlope rezistans kont anvi grangou. Kidonk, jelatin, ki se pwoteyin pi, si ou pran anviwon 20 gram chak jou, ap ede kontwole twòp manje ou.

Figi nimewo 6.2 Jelatin fè vant lan santi l plen epi li ede pèdi pwa.
iii) Ankouraje yon pi bon dòmi

Figi nimewo 6.3 Jelasyon an ede moun dòmi pi byen
Nan yon rechèch, yo te bay yon gwoup ki te gen pwoblèm pou dòmi 3 gram jelatin, alòske yon lòt gwoup ki te gen menm pwoblèm dòmi yo pa t resevwa anyen, epi yo te wè ke moun ki te pran jelatin dòmi pi byen pase lòt yo.
Sepandan, rechèch la poko yon reyalite syantifik, paske plizyè milyon faktè anndan ak deyò kò a ka afekte rezilta yo obsève yo. Men, yon etid montre kèk rezilta pozitif, e kòm Jelatin sòti nan Kolagen natirèl, pran 3 gram chak jou pap fè w okenn mal tankou grenn pou dòmi oswa lòt dwòg fè.
iv) Ranfòse zo ak jwenti

Figi nimewo 6.4 Jelasyon fè kolagen ki fòme estrikti debaz zo yo.
"Nan kò imen an, Kolagen an reprezante 30 ~ 40% nan volim total zo yo. Pandan ke nan katilaj jwenti yo, Kolagen an reprezante ⅔ (66.66%) nan pwa sèk total la. Kidonk, Kolagen nesesè pou zo ak jwenti ki solid, epi Jelatin se fason ki pi efikas pou fè Kolagen."
Jan ou deja konnen, Jelatin soti nan Kolagen, epi asid amine jelatin yo prèske menm jan ak Kolagen, kidonk manje Jelatin chak jou ap ankouraje pwodiksyon kolagen.
Anpil maladi ki gen rapò ak zo, sitou nan granmoun aje yo, tankou osteoartrit, atrit rimatoyid, osteyopowoz, elatriye, kote zo yo kòmanse febli epi jwenti yo degrade, sa ki lakòz gwo doulè, rèd, doulè, epi finalman imobilite. Sepandan, nan yon eksperyans, yo wè ke moun ki pran 2 gram Jelatin chak jou montre yon gwo rediksyon nan enflamasyon (mwens doulè) ak yon gerizon rapid.
v) Diminye risk pou maladi kè
"Jelatin ede netralize anpil pwodui chimik danjere, sitou sa yo ki ka lakòz pwoblèm kè."

Figi nimewo 6.5 Jelasyon an aji kòm yon netralizan kont pwodui chimik danjere pou kè a.
Pifò nan nou manje vyann chak jou, ki san dout ede kenbe bon sante epi kontwole obezite. Sepandan, gen kèk konpoze nan vyann, tankou metyonin, ki, si yo pran an twòp, ka lakòz yon ogmantasyon nan nivo omosistin ki fòse enflamasyon nan veso sangen yo epi ogmante risk pou yo fè yon konjesyon serebral. Sepandan, jelatin aji kòm yon netralizatè natirèl pou metyonin epi li ede kenbe nivo omosistin yo pou anpeche pwoblèm ki gen rapò ak kè.
vi) Pwoteje ògàn yo & amelyore dijesyon
Nan tout kò bèt yo, Kolagen an fòme yon kouch pwoteksyon sou tout ògàn entèn yo, tankou pawa enteryè aparèy dijestif la. Kidonk, li nesesè pou kenbe nivo Kolagen an wo nan kò a, epi pi bon fason pou fè sa se avèk Jelatin.
Yo obsève ke pran Jelatin ankouraje pwodiksyon asid gastrik nan vant lan, sa ki ede bon dijesyon manje epi ede evite gonfleman, endijesyon, gaz nesesè, elatriye. An menm tan, Glisin nan Jelatin ogmante pawa mikez sou mi vant lan, sa ki ede vant lan dijere grasa pwòp asid gastrik li.

Figi nimewo 6.6 Jelatin gen glisin ki ede vant lan pwoteje tèt li.
vii) Diminye enkyetid epi kenbe ou aktif
"Glisin nan jelatin ede kenbe yon atitid san strès ak yon bon sante mantal."

Figi nimewo 7 Bon atitid akòz Jelatin
Yo konsidere glisin kòm yon nerotransmetè inibitè, epi pifò moun pran li kòm yon sibstans ki soulaje strès pou kenbe yon lespri aktif. Anplis, pifò sinaps inibitè mwal epinyè a itilize glisin, epi defisyans li ka mennen nan parese oswa menm pwoblèm mantal.
Kidonk, manje jelatin chak jou ap asire yon bon metabolis glisin nan kò a, sa ki pral lakòz mwens estrès ak yon vi enèjik.











